LÜTFEN AYRINTILI KONTROL!

YAZAR :MUSTAFA ALTUĞ


Ayrıntılı kontrol "Detailed Inspection" teriminin tanımı oldukça basit ve anlaşılması kolay görünmektedir ve önemli tartışmalara konu olmamıştır. Amaç öncelikle bir göreve uygun uçakların bakım seviyelerine bir denetim düzeyi atamak ve daha sonra etkili bir inceleme aralığı vermektir.

 

İnsan faktörleri eğitimi, bir havacılık olayı ya da kazanın tipik olarak birden fazla nedensel faktörü içerdiğini öğretir. Olaylar, Swiss Cheese tabakalarına benzer, bir kişi tarafından yapılacak olumlu bir eylem, katmanları bozabilir, delikleri tıkayabilir ve olayların sırasını durdurabilir. Bu arızaların veya kazaların engellenmesi yolunda olumlu bir eylem olabilir.

Uçakların özellikle dikkat edilmesi gereken parça veya sistemleri belirli fasılalarla kontrolü yapılan 3000, 5000 veya 10000 cycle veya saatlerdeki gibi overhaul gerektiren veya bu devir veya saatlerde TBO’ye tabi uçak parçalarıdır. Bu saatlere yaklaşıldığında ya da servis ömrünün % 75’inin üzerine çıkıldığında daha titiz kontrolünün yapılması bakımın kalitesini yükselteceği gibi uçuş emniyetine de katkı sağlayacaktır. Genelde bu tür malzemeler yoğun strese maruz kalan, sık kullanılan sistemlerdeki parçalardır (Özellikle motorlar, hidrolik, uçuş kumanda sistemleri ve iniş takımları gibi).

Görsel inceleme yaparken yardımcı alet/avadanlık kullanılmalı. 45-90-120 ve 180 derece gibi farklı açılardan ayna, büyüteç, baraskop ve mercek yardımıyla kontrol yapılmalıdır. Akıllı telefonlarla farklı açılardan çekeceğimiz fotoğrafı büyüterek de çizik ile çatlağı, yağ lekesi ile korozyonu ayırt edebiliriz.

 

Şüphelenildiğinde emin olmak için yapılacak en basit yöntem Tahripsiz Muayene Kontrol (LPI) ile Resim 1 deki gibi olası problemi çözmüş ve olayların önünü kesmiş olacaktır.

Muayeneye başlamadan önce yüzey temizleme ve ayrıntılı işlemler gerekli olabilir. Yapılacak genel temizlik ile korozyonlu ve kusurlu malzemelerin tespiti daha kolay olacaktır. "Hasarı, kusuru veya usulsüzlüğü tespit etmek için belirli bir parça veya assamblenin, kurulumun veya montajının yoğun bir şekilde incelenmesi, mevcut aydınlatmaya ilave olarak iyi bir aydınlatma kaynağı ile desteklenmelidir. Ek aydınlatma ile en azından bir el feneri ile ışığı belli bir alana yönlendirmek, böylece daha küçük kusurların daha kolay tespit edilebilmesini sağlayacaktır.

Uçaklarının bakım gereksinimlerini tam olarak değerlendirmek için gerekli tüm bilgileri elinde bulundurmayan bakım organizasyonlarının (AMO) beklenmedik bir arıza yaşayacağı sonucunu tahmin etmek zor olmasa gerek. Resim 2’deki kullanım ömrünün % 83’ünde çatlaktan dolayı dağılan actuator ile take-off veya landing yapan uçağın uçuş neticesini tahmin etmek zor olmasa gerek.

Daily Check, Walk Around Check ve Hat Bakımlarındaki zaman baskısından dolayı detail inspection yapılamaması, Base Bakımlarında yapılmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Burada tespit edilecek kusurlar uçağımızın servis ömrüne düşünülenden daha çok katkı sağlayacağı gibi çalıştığımız firmanın güvenilirliği ve tespit ettiğimiz bulgularla motivasyonumuzu artacaktır.

Çalışmak demek, boşuna yorulmak, terlemek değildir. Teknolojinin gereklerinden ve kolaylıklarından yapacağımız istifade ile çalışma hayatımızı kolaylaştıracağı gibi uçuş emniyetimizi de artıracaktır.

Diğer Yazılar